Digitaal Kerkloket

Column van de predikant

Column. April 2019

Raak de wonden aan. 

Op mijn nachtkastje ligt het boek van Tomas Halik. We kunnen niet in Jezus geloven en ‘Mijn Heer! Mijn God’ zeggen zonder ook zijn wonden aan te raken. Pasen is toch het verhaal van de overwinning. Waarom dan nu de aandacht brengen naar de wonden van het verhaal. Omdat met die wonden de erkenning manifest wordt van wat de betekenis van Pasen ook is. Dat de overwinning is behaald, maar dat tegelijkertijd de wonden nog steeds zichtbaar zijn. In de littekens. Als Jezus na zijn dood aan de leerlingen verschijnt, vraagt Hij Tomas om de handen op zijn wonden te leggen. Wonden hem toegebracht bij de kruisiging. Hij roept de belijdenis uit: Mijn Heer! Mijn God! Wie durft? Liever laten we het gaan en zeggen we: Niks voor ons. en… Niet doen! Niet aanraken, laat maar rusten. Waarom zou je al die ellende weer ophalen? Maar juist dat is aanwezig wat er niet mag of kan zijn. Wat zijn de wonden van je leven? Wat zijn de littekens. Jezus toont zijn wonden en vraagt om ze aan te raken. Misschien om je zo de moed en het inzicht te geven dat de wonden die je door het leven worden toegebracht aan te raken. Zacht en met aandacht, om zo te weten wat Pasen is. Mijn Heer. Mijn God. Het Licht, dat over de wonden glijdt en ze zo aan het licht brengt en geneest. De littekens, tekenen van dat wat voorbij is, voorgoed.

Column. Nashville. maart 2019

De naam van deze stad associeerde ik tot voor kort met Country en Western-muziek en niet met de verklaring van de orthodoxe vleugel van christelijk Nederland. Een paar weken geleden is veel ophef ontstaan over de Nashville-verklaring, waarin honderden protestantse dominees zich uitspreken tegen de levensstijl van lhbt'ers*. Door middel van het omstreden pamflet willen zij betogen dat het huwelijk alleen bedoeld is als verbond tussen één man en één vrouw.  Inderhaast werden als reactie op deze verklaring, op verschillende plaatsen regenboogvlaggen gehesen op kerken en andere gebouwen waar men de lhbti-ers en de rest van de wereld wilde laten weten dat iedereen ongeacht zijn of haar seksuele levensstijl welkom is. Mits men daarbij  de vrijheid van ieder die betrokken is in die relatie respecteert. In de dienst van zondag 13 januari besteedde ik aandacht aan de commotie die is ontstaan naar aanleiding van dit pamflet. Allereerst mag duidelijk zijn dat wij als kerkgemeenschap vorig jaar met het invoeren de plaatselijke kerkordelijke regeling, waarbij wij hebben gezegd dat in onze kerk alle huwelijken kunnen worden gezegend of ingezegend, grote moeite hebben met deze verklaring. Ik ben het eens met Rene de Reuver, scriba van de synode van de PKN,  die op de website van de PKN stelt dat deze Nasvilleverklaring, “pastoraal onverantwoord” en “theologisch eenzijdig” is. De Nashvilleverklaring vraagt om meer dan alleen maar je mening te geven door als kerk de regenboogvlag te hijsen, een lied over de liefde te zingen. Dat kan een begin zijn. Waar ik voor pleit is om het gesprek  met elkaar werkelijk aan te gaan. Elkaar te zien niet als vertegenwoordig(st)er van een bepaalde groep, maar als persoon. Dan kunnen er dingen gebeuren die je niet voor mogelijk houdt. Een orthodox gelovige moeder uit Elspeet die het moeilijk had met haar zoon die getrouwd is met een vriend. Zij ging het gesprek aan, met de kerk, met God, met haar zoon en met zichzelf. Zij kwam uit de theologische eenzijdigheid en werd pastoraal verantwoord. Niet omdat zij haar overtuiging liet varen, zoals velen misschien graag zouden zien, maar door de trouwfoto van haar zoon met zijn vriend tussen de andere trouwfoto’s van haar kinderen te hangen. Het verhaal van de moeder en haar zoon is genomen uit een interview in een krant die trouw bij mij in de bus wordt gedaan.  Stellingen betrekken in een discussie die in de media op een harde manier gevoerd worden, is één ding. Het genuanceerde theologische en pastorale gesprek aangaan is een tweede. Beide zijn naar mening onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ik pleit voor een voortgang van het gesprek, waarbij vooroordelen die er op voorhand  zijn, uitgesproken worden, zodat ze geen belemmering zijn in wat er verder ter tafel komt. De kerk heeft nu als eerste de taak om zich te bezinnen op de theologische en pastorale consequenties van het Nashvilledebat. Goed en terdege.

* lhbt staat voor: lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen, transgenders en intersekse personen

 

Column STUK. februari 2019

De VPRO-serie stuk krijgt lovende recensies en terecht. De ‘hoofdpersonen’ in deze documentaireserie zijn allemaal verschillend en toch hebben ze een opvallend ding gemeen: ze zijn stuk. Door het lot, een val van een trap, een aangeboren vergroeide ruggengraat, een deel van de hersenen die weggenomen is, zijn de mensen terecht gekomen in een revalidatiecenturm. Wat deze serie zo bijzonder maakt is dat niemand alleen maar tot een zielige mens wordt gemaakt. De hele mens wie hij of was en is komen over het voetlicht. En niet alleen de bewoners van het centrum, maar ook hun gezinnen, de artsen, fysiotherapeuten en verzorgers van het huis komen met hun levensverhaal voorbij. De regisseur Jurjen Blick maakt gebruik van verschillende vertelstijlen om de kijker mee te laten leven met de personen in zijn film.
We zien een jonge jongen die na een mislukte operatie om zijn ruggengraat te verbeteren, zodat hij gecoördineerder zou kunnen bewegen, zeggen: “Dit jaar is het beste jaar van mijn leven”. Hij kan ten gevolge van de operatie niet meer lopen en zit nu permanent in een rolstoel. Het is geen opmerking uit stoerdoenerij, of een bagatellisering van wat hem overkomt. Het is een reële inschatting van zijn leven. Een wondverpleegkundige gebruikt haar werk om niet steeds aan haar depressies te hoeven toegeven.
Je krijgt door dat alle mensen op de een of andere manier stuk zijn. Ieder mens is kwetsbaar en dus op de een of andere manier gewond. De film gaat over de verschillende manieren waarop je gewond/stuk kunt raken en over de verschillende manieren waarop je daarmee om kunt gaan. Daarbij zijn je omgeving, je karakter, je verleden, de mensen om je heen, kortom alles wat je levensbeschouwing bepaalt van cruciaal belang.
Ik heb de serie op zondag 17 februari aangehaald in mijn overdenking bij de lezing van Lucas over de genezingen die Jezus verrichtte. Met de gespreksgroep zijn we bezig met gebedsgenezing. Genezing, heel worden is niet een gebeuren dat van het ene moment op het andere gebeurt. Genezing is dat je datgene wat jou overkomt ziet als iets dat op de een of andere manier bij jou moet gaan horen. Hoe akelig moeilijk dat ook is. Dat je weer heel wordt. Dat proces van heel worden zie je in deze film voor je ogen gebeuren. Kijk die serie.